เหตุใด การรณรงค์เรื่องบุหรี่ด้วยรูปน่ากลัว จึงได้ผลน้อย?

เหตุใด การรณรงค์เรื่องบุหรี่ด้วยคำขู่และรูปน่ากลัว จึงไม่ได้ผลเท่าที่ควร ?

ทำไมมีคนชอบกินน้ำอัดลม ทั้งที่รู้ว่า มันกัดกระเพาะ
ทำไมมีคนอยากกินเหล้า ทั้งที่รู้ว่า แอลกอฮอล์ทำลายตับ
และทำไมมีคนรักการสูบบุหรี่ ทั้งที่รู้ว่า มีอันตราย

วงจรของความอยากลอง

เหตุใดวงจรของความอยากรู้อยากลองจึงยังคงมีต่อไปไม่สิ้นสุด

สมมติมีคนบอกคุณว่า ก๋วยเตี๋ยวร้านนี้รสแย่มาก
แต่ทุกวันที่คุณเดินผ่าน
ปรากฎว่า คนนั่งกินกันเต็มร้านเลย
คุณจะอยากลองชิม ให้มันรู้กันไปไหมครับ

Rubber Band Effect

เมื่อรองเท้าคับ เราจึงอยากเปลี่ยน

ลองนึกถึงสมัยเด็กที่เท้าเราใหญ่ขึ้น
รองเท้าเริ่มคับ รัดเท้าเราจนทนไม่ไหว
เราจึงอยากเปลี่ยน โดยที่ไม่ต้องให้ใครมาบังคับ
และคุณจะไม่กลับไปสนใจรองเท้าคู่เก่าอีกเลย
นี่คือความเป็นธรรมชาติ

Nocebo แฝดคนละขั้วกับ Placebo

Nocebo Effect 

แฝดคนละขั้วกับ Placebo Effect

ในทางการแพทย์เราคงจะคุ้นหูกับคำว่า Placebo Effect หรือ ผลของการให้ยาหลอก

ซึ่งมักจะนำไปเปรียบเทียบกับการให้ยาจริง เพื่อหวังผลในการรักษา

และทุกครั้ง ยาหลอกก็จะมีผลเสมอ 

ในทางจิตวิทยาเรามีอีกคำหนึ่งซึ่งให้ผลตรงกันข้ามกัน

กล่าวคือ ความคิดในทางลบ ทำให้อาการเลวร้าย แย่หนักลงไป

เราเรียกปฏิกิริยานี้ว่า Nocebo Effect*

ผู้ป่วยที่รู้สึกกับโรคว่าร้ายแรงเกินความเป็นจริง

ก็มีแนวโน้มจะเจ็บป่วยมากกว่าความเป็นจริง

การรับรู้ประโยชน์และโทษของบุหรี่

ในทางจิตวิทยา คนที่ติดบุหรี่ จะมีกระบวนความคิดที่แตกต่างจากคนทั่วไปในหลาย ๆ ด้าน
ซึ่งผมอยากจะแบ่งปันในเรื่องของการรับรู้ประโยชน์และโทษของบุหรี่

หลาย ๆ ครั้งในการ counselling ของบุคลากรทางการแพทย์ มักให้ความสำคัญกับการบอกอันตรายของบุหรี่ แต่หากท่านมองให้ลึก จะทราบว่า